Ahşap ve boncuk takıda nem ne yapar?

Ahşap bileklik ve kâğıda yakın bazı boncuklar, metal gibi durmaz. Nem şişirir, kuru oda çatlatır, su ise yapıştırıcıyı çözer. Her boncuk aynı değildir. Cam suya daha dayanıklıdır, ipi dayanmaz. Ahşap ise hem taneyi hem ipi riske atar. Parçayı tanımak, onu duşta bırakmamakla başlar.

Su taneye ne yapar?

Ahşap suyu emer. Kısa bir yağmur, her parçayı hemen bitirmeyebilir. Duş, deniz ve elde unutulan ıslak bir bez ise taneyi şişirip sonra çatlatabilir. Şişen bileklik bileğe dar gelir ve çıkmaz. Bu yüzden suya girmeden önce çıkarın. Boncuk kolyenin ipi de ıslanınca gevşer. Cam tane sağlam kalsa bile dizi dağılır.

Islanınca ovarak kurulamayın. Yumuşak kuru bir bezle tamponlayın, gölgede, oda sıcaklığında bırakın. Saç kurutma makinesi çatlağı hızlandırır. Kaloriferin üstü de aynı işi görür.

Koku ve küf

Nemli kutuya atılan ahşap, birkaç gün içinde kokabilir. Bu koku parfüm değildir. Keseyi de kutuyu da kurutun, parçayı bir gece açıkta, doğrudan güneş almayan bir yerde havalandırın. Kadife kese ıslaksa ahşabı içine koymayın. Küf lekesi oluştuysa parçayı yüze ve taze bir yaraya sürmeyin. Güzel bir hatıraysa kuru tutun, değilse kullanmayı bırakın.

Banyo dolabı bu takıların yeri değildir. Buhar, kapalı kutuyla birleşince en hızlı bozulma orada olur. Yatak odasında, gölge bir çekmece daha sakin bir raftır.

İp, düğüm ve yağ

Ahşap dizilerde ip, tane kadar önemlidir. İp tüylendiyse bir tane düşünce hepsi dağılır. Takmadan önce ışığa tutun. El kremi, ahşabı yağlı bir lekeye çevirir. Krem kurusun, sonra takın. Zeytinyağı veya mobilya cilası sürmek, takıyı mutfak tahtasına çevirir. Günlük bir bileklik için kuru bez yeter. Çok kuru ve çatlak bir taneyi yağla doldurmak, çatlağı gizlemez.

Gümüşü nemden korurken kullandığınız kuru çekmece, ahşap için de uygundur. İkisini aynı bölmede sürtündürmeyin. Metal, yumuşak ahşabı ezer.

Güneş ve renk

Bazı boyalı ahşaplar doğrudan cam önünde solar. Bunu her boya için ölçmedim. Yine de vitrinde aylarca duran bir parçanın rengi, çekmecedekinden daha çabuk değişebilir. Değerliyse gölgede saklayın. Renk soldu diye üzerini oje veya keçeli kalemle boyamayın. Tene değen boya, terle dağılır.

Ne zaman bırakmalı?

Çatlak derin, ip kopmak üzere veya koku geçmiyorsa parçayı zorla takmayın. Bileğe batan bir kıymık, süsün zararlı hâlidir. Yeni bir dizi alırken tanelerin vernikli mi ham mı olduğunu sorun. Ham ahşap suya daha açıktır. Vernik de sonsuz değildir. Çizilen vernik, alttaki ağacı yine suya açar.

Seyahatte ahşabı diğer takıların altında ezmeyin. Ayrı bir kesede, kuru olsun. Havuz günü otelde kalsın.

Sık sorulan sorular

Yağmurda ıslanan ahşap çöpe mi gider? Hemen kurulanırsa çoğu zaman gitmez. Şişip çatladıysa eski ölçüsüne dönmeyebilir. O parçayı suya bir daha sokmayın.

Cam boncuk da aynı mı? Tane daha dayanıklıdır, ip ve düğüm değildir. Camı da duşta unutmayın. Sabun, taşın yuvasına kaçabilir.

Bulaşıkta ahşap bileklik durur mu? Durmaz. Sıcak su ve deterjan hem taneyi hem ipi yorar. Elinizi yıkarken çıkarın.