750, 585 ve 375 damgası ne anlatır?

Altın takının iç yüzünde küçük sayılar görürsünüz. 750, 585 ve 375 en sık rastlananlardandır. Bunlar marka adı değil, alaşımdaki altın oranının binde ifadeye çevrilmiş hâlidir. Sayı büyüdükçe alaşımda daha çok altın vardır. Sayı, parçanın size uyup uymayacağını veya her ülkede aynı biçimde denetlendiğini tek başına söylemez. Damga bir ipucudur. Okumayı bilmek, abartılı vaadi ayırt etmeye yarar.

Sayılar neye karşılık gelir?

750, alaşımın binde 750’sinin altın olduğunu söyler. Bu, 24 payda 18 pay altın demektir ve 18 ayar diye anılır. 585, binde 585 altın demektir; 14 ayar olarak bilinir. 375 ise binde 375, yani 9 ayardır. 24 ayar neredeyse saf altındır ve takıda yumuşak kaldığı için günlük zincirlerde daha az görülür. Bu oranlar aritmetiktir. Parçanın üstüne basılmış her sayı aynı ciddiyetle basılmış olmayabilir. Silik, eğri veya yalnızca bir yüzeye yapıştırılmış gibi duran bir işaret, şüphe payı bırakır.

925 ayar gümüş yazısında gümüşün damgasını ayrı anlatmıştım. Altın sayıları gümüş sayısıyla karıştırmayın. 925 bir altın ayarı değildir.

Renk, ayarla aynı şey değildir

Sarı, rose ve beyaz altın, içine karışan diğer metallerle renk değiştirir. Beyaz altın, çoğu zaman üstünde ayrıca bir renk katmanı taşır. O katman aşınınca alttaki sıcak ton görünebilir. Bu, 750 sayısının yalan olduğu anlamına gelmez. Yüzey işlemi ile ayar ayrı şeylerdir. Kaplama, vermeil ve dolgu yazısındaki ayrım burada da işe yarar. Kaplama bir parçanın üzerinde 750 yazması, her zaman içinin o ayar olduğu anlamına gelmez. Damga ile birlikte kesit, ağırlık ve satıcının tarifi birlikte okunur.

Rose ton, bakırın alaşıma katılmasıyla sıcaklaşır. Bu ton bazı tenlerde daha yumuşak durur. Ayar daha düşük diye rose daha değersiz sayılmaz. Günlük kullanımda 14 ayar, 18 ayardan daha sert olabilir. Sertlik, her zaman daha çok altın demek değildir. Daha çok altın, genellikle daha yumuşak bir metal demektir.

Damgayı nerede ararsınız?

Yüzüğün içi, küpenin arkası, kolyenin klipsi veya uçın tersi. Bazen sayı o kadar küçüktür ki gün ışığı ve bir büyüteç gerekir. Banyo ışığında acele karar vermeyin. Sayının yanında harf veya küçük bir sembol de olabilir. Bunlar atölye veya şehir izi olabilir. Her sembolün anlamını ezbere bilmek zorunda değilsiniz. Okunmuyorsa parçayı o gün alınmış saymayın.

Vintage alışverişte damga silinmiş olabilir. Silinmiş damga, parçanın sahte olduğunu tek başına kanıtlamaz. Eskimiş bir yüzükte sayı kısmen kaybolur. Yine de hiç iz yoksa ve fiyat çok altın gibi konuşuluyorsa sorun. Karar için acele etmeyin.

Ne vaat etmez?

Damga, alerji yapmayacağını söylemez. Alaşımdaki diğer metaller tene göre değişir. Hassas cilt yazısındaki deneme, ayar sayısı yüksek olsa bile geçerlidir. Yeni bir yüzüğü bir gün evde, kısa süre deneyin. Kızarıklık geçmiyorsa ayarı değil, o alaşımı sorgulayın.

Damga, fiyatın adil olduğunu da söylemez. İşçilik, taş ve satıcının payı sayısı değiştirir. 750 diye alınan her parça aynı değerde değildir. Karşılaştırırken gramı ve işi birlikte düşünün. Bu bir yatırım tavsiyesi değildir. Günlük takıda önce oturuş ve tenin tepkisi gelir.

Ülkedeki denetim kuralları değişir. Bir sayı, her yerde aynı kurumun testinden geçmiş demek değildir. Emin olmadığınız bir iddiayı, özellikle hukuki bir garanti gibi anlatmayın ve siz de öyle satın almayın. Şüphede bağımsız bir kuyumcuya sorun.

Sık sorulan sorular

375 günlük takıda zayıf mı kalır? Daha az altın içerir, bu yüzden rengi ve dayanımı diğerlerinden farklı olabilir. Kullanılamaz demek değildir. Damga okunuyorsa ve teniniz alışıyorsa günlükte durabilir. Beklentiyi 18 ayarla bir tutmayın.

Üzerinde sayı yoksa altın değil midir? Sayı yoksa iddiayı doğrulamak zordur. Altın olmadığı kanıtlanmış olmaz ama altın diye ödemeden önce sorun. Sözlü ayar vaadi, damganın yerine geçmez.

Beyaz altın sararınca ayar düşer mi? Hayır. Üstteki renk katmanı incelmiş olabilir. Ayar sayısı bu aşınmayla kendiliğinden değişmez. Yenileme için bir kuyumcuya sorun, evde boyamayın.